Η συνέντευξη στο Πανδοχείο

Απόσπασμα από τη συνέντευξη στο Αίθριο του Πανδοχείου

Θα μας συνοδεύσετε ως την θύρα του τελευταίου σας βιβλίου;
Η συλλογή «Μεσημβρινές Συνευρέσεις» αποτελείται από 8 διηγήματα που γράφτηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και για διαφορετικούς λόγους. Οι περισσότερες ιστορίες είναι δοσμένες σε πρώτο πρόσωπο και σχεδόν όλες περιγράφουν χαρακτήρες που βρίσκονται σε κάποια ιδιαίτερη, ξεχωριστή, ή σημαντική στιγμή της ζωής τους. Το ανθρώπινο σώμα και η θέση του στον κόσμο σήμερα, ο τρόπος που το γυναικείο και το ανδρικό σώμα επικοινωνούν, η εγγενής σωματοποίηση της εμπειρίας, τα συναισθήματα, οι εμπειρίες, η ντροπή, ο πόνος κι η ηδονή, ο φόβος της φθοράς και του θανάτου που πηγάζουν από την σάρκα και επιστρέφουν σε αυτήν, είναι ο κοινός άξονας που συνδέει τα αφηγήματα.

Με τόσες ενδιαφέρουσες ψυχογραφημένες προσωπικότητες που κυκλοφορούν στις σελίδες, γιατί επιλέξατε την φόρμα του διηγήματος;
Ήθελα να δοκιμάσω και να δοκιμαστώ σε κάτι διαφορετικό. Δεν αισθανόμουν την επιθυμία να παρουσιάσω χαρακτήρες σε εξέλιξη, αλλά ήρωες σε κάποια σημαντική ή ασυνήθιστη στιγμή της ζωής τους, εμβαθύνοντας περισσότερο σε συναισθήματα και διαθέσεις και όχι στην ανάπτυξη κάποιου λογοτεχνικού χαρακτήρα. Θεωρώ ότι η φόρμα του διηγήματος σωστά χρησιμοποιημένη δίνει στον συγγραφέα τη δυνατότητα να προκαλέσει εντονότερες σκέψεις και συναισθήματα στον αναγνώστη από ότι ένα μυθιστόρημα που κινητοποιεί άλλου είδους αναγνωστικές διαδικασίες.

Ένα από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα θέματα των διηγημάτων είναι η αδυναμία των ανθρώπων να συμβιβαστούν με το σώμα τους – οι σχετικές περιγραφές είναι διεισδυτικότατες.
Υποτίθεται ότι στην εποχή μας το σώμα βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου χώρου. Στην ουσία όμως μένουμε στην επιφάνεια, για παράδειγμα στη διατήρηση της νεότητας με κάθε μέσο και μιλάμε ελάχιστα για το πως ο καθένας μας βιώνει πραγματικά την αλλαγή, τη φθορά και την επαφή με το σώμα του άλλου. Η έμφαση στην εικόνα του σώματος πολλές φορές συγκαλύπτει την σωματική εμπειρία κι αυτό είναι ένα παράδοξο το οποίο μπορεί να βοηθά, λόγου χάρη, τη βιομηχανία της διαφήμισης αλλά υπονομεύει την ταυτότητα του ανθρώπινου σώματος και τη διυποκειμενική εμπειρία.

Ακόμα, πολλοί παγιδεύονται στην εικόνα και την προσδοκία που έχουν οι άλλοι από αυτούς, όσο στενά και να σχετίζονται μαζί τους. Τελικά είμαστε αυτό που οι άλλοι περιμένουν να είμαστε, είμαστε αυτό που θέλουμε να δείχνουμε;
Εκτός από βιολογικές οντότητες τα σώματα είναι ιστορικές και κοινωνικές κατασκευές και γι αυτό οι σωματοποιημένες εμπειρίες μας πρέπει να εξετάζονται μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Από αυτή την άποψη η λογοτεχνία ως τέχνη έκφρασης της αληθινής εμπειρίας μπορεί να αποδώσει όψεις της ανθρώπινης πραγματικότητας με αποκαλυπτικό τρόπο. Είμαστε όλα αυτά που αναφέρεις στο μέτρο που δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από τις εικόνες που έχουμε ήδη ενσωματώσει, από την επιθυμία μας να ευχαριστήσουμε τους άλλους, και από τα πρότυπα που ενστερνιζόμαστε.

Σε ορισμένα κομμάτια, όπως τα «Τιμώρησέ με» και «Μεσημβρινές συνευρέσεις» οι ηρωίδες γίνονται ερωτικά και σεξουαλικά αποδεκτές μόνο αν «υποδυθούν» τους ρόλους που τους ανατίθενται. Ο έρωτας δηλαδή φαίνεται να αφορά περσόνες κι όχι πρόσωπα. Γνωρίζετε πολλές τέτοιες περιπτώσεις;
Υπάρχουν δύο τρόποι για να απαντηθεί η ερώτησή σας. Πρώτον, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η γυναίκα αποκτά τα ‘γυναικεία’ της γνωρίσματα μιμούμενη κοινωνικά κατασκευασμένους ρόλους, π.χ., η ‘μοιραία’ γυναίκα, η ‘Λολίτα’, τους οποίους αναπαράγει σε κάθε νέα ερωτική σχέση. Δεύτερον, και ίσως σημαντικότερο, όταν προσεγγίζουμε την ερωτική επαφή σαν μια πράξη με συμβολικό νόημα με σκοπό να αποκαταστήσουμε ελλιπή κομμάτια του εαυτού μας, (την σχέση με τον πατέρα ή τη μητέρα που πέθανε όταν ήμασταν παιδιά, για παράδειγμα), ή όταν βλέπουμε την επαφή σαν ένα παιχνίδι επιβολής και εξουσίας, καταλήγουμε να υιοθετούμε περσόνες που μας απομακρύνουν από την αυθεντικότητα και την ευχαρίστηση που προσφέρει η ερωτική πράξη όταν πηγάζει από ειλικρινή επιθυμία για τον άλλο. Και ναι, γνωρίζω αρκετούς ανθρώπους που λειτουργούν ερωτικά μέσα από έναν ρόλο είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι, ή που το έχουν κάνει σε κάποια στιγμή της ζωής τους.

Το περιβάλλον των χαρακτήρων είναι μια πανάσχημη μεγαλούπολη, τα άθλια ξενοδοχεία, ένα βρώμικο και καταθλιπτικό περιβάλλον. Σε άλλο περιβάλλον θα είχαν καλύτερη τύχη;
Οι ήρωές μου κινούνται σε σταθμούς τρένων, καφέ, φτηνά ξενοδοχεία, οίκους ανοχής, μέρη που συμβολίζουν την ρευστότητα της επαφής, την προσωρινότητα της ύπαρξης. Άνδρες και γυναίκες μόνοι, ευάλωτοι, γεμάτοι αδυναμίες, πάθος και φόβο για τη ζωή στον ίδιο βαθμό. Πρόσωπα κρυμμένα πίσω από περσόνες κι εμμονές σε μια μόνιμη αναζήτηση που νοηματοδοτεί την ύπαρξή τους.



Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στον ιστοχώρο του Λάμπρου Σκουζάκη:

http://pandoxeio.wordpress.com/2009/11/16/aithrio18stamou/

Τα όρια του χώρου

«Ο άνθρωπος δεν αλλάζει στον χρόνο αλλά στο χώρο», είχε πει σε μια συνέντευξή του ο ποιητής Νίκος -Αλέξης Ασλάνογλου.

Σε έρευνες που έχουν γίνει στη Βρετανία την τελευταία δεκαετία από ομάδες κοινωνιολόγων για το πώς επιλέγουμε τους χώρους ψυχαγωγίας, έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις παραμέτρους του φύλου, της φυλής, της εθνικότητας, της ηλικίας, της κοινωνικής τάξης και των σεξουαλικών προτιμήσεων. Με άλλα λόγια οι κοινωνικοί ερευνητές έχουν ασχοληθεί με τους λόγους που οδηγούν ανθρώπους που ανήκουν σε διαφορετικές ομάδες σε συγκεκριμένες επιλογές χώρων όσον αφορά στην διασκέδαση.

Τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον: το γενικό συμπέρασμα -το οποίο επαληθεύει αυτό που όλοι κατά βάθος γνωρίζουμε χωρίς ίσως να το συνειδητοποιούμε - είναι ότι ο λευκός, ετεροφυλόφιλος άντρας νιώθει περισσότερο ελεύθερος από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ερωτηθέντων, να διερευνήσει και να ορίσει τον χώρο του. Νέοι και μεσήλικοι λευκοί άντρες διαλέγουν να ψυχαγωγηθούν σε χώρους που προσφέρουν καινούργιες περιπέτειες, εμπειρίες και γνωριμίες, ακόμα και ρίσκο ή κίνδυνο, όπως γήπεδα και άλλα αθλητικά κέντρα, ή ‘κακόφημα’ στέκια νυχτερινής διασκέδασης. Οι λευκές, ετεροφυλόφιλες γυναίκες αντίθετα, επιλέγουν για την ψυχαγωγία τους χώρους πιο ‘ακίνδυνους’, κλειστούς, προστατευμένους από εκδηλώσεις βίας οποιασδήποτε μορφής, όπως ένα κλειστό εμπορικό κέντρο ή ένα γυμναστήριο. Οι γυναίκες αυτής της κατηγορίας δίνουν μεγάλη σημασία στην εικόνα που έχουν οι άλλοι γι αυτές και φοβούνται το κουτσομπολιό, γεγονός που συντελεί στην επιθυμία τους να συχνάζουν σε ‘καθωσπρέπει’ μέρη διασκέδασης.

Οι γκέι άνδρες και οι λεσβίες προτιμούν να επισκέπτονται χώρους στους οποίους αισθάνονται αποδεκτοί και ασφαλείς, όπως είναι ένα φιλικό σπίτι, ένα γκέι μπαρ ή ένα φιλικό προς αυτούς εστιατόριο. Οι άνθρωποι διαφορετικού χρώματος, κουλτούρας και εθνικότητας επιλέγουν χώρους στους οποίους έρχονται σε επαφή με ανθρώπους με κοινά γνωρίσματα ούτως ώστε να τονίσουν την ιδιαιτερότητα της πολιτισμικής τους ταυτότητας και της γλώσσας τους και να προστατευτούν από πιθανούς κινδύνους και ξεσπάσματα επιθετικότητας και ρατσισμού από άλλες φυλετικές και κοινωνικές ομάδες.

Ο λευκός, ετεροφυλόφιλος άντρας της μεσαίας και της ανώτερης τάξης -συμπεραίνουν οι έρευνες - ελέγχει τον χώρο στον οποίο όλοι ζούμε, εργαζόμαστε, διασκεδάζουμε. Οι υπόλοιπες ομάδες υφίστανται σε μικρό ή μεγάλο βαθμό κάποιου είδους περιορισμό ή γκετοποίηση: ο περιορισμός των λευκών γυναικών της μεσαίας τάξης,για παράδειγμα, είναι ήπιας μορφής, ενώ ο περιορισμός των μαύρων γυναικών από το Πακιστάν που ζουν στη Βρετανία μπορεί να πάρει την ακραία μορφή της κατ’ οίκον απομόνωσης. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση Πακιστανών γυναικών ότι αποφεύγουν να κυκλοφορούν στους δρόμους μετά τις εφτά το βράδυ και ότι σπάνια καλούν ταξί για τις μετακινήσεις τους, αφού θεωρείται ταμπού η συνύπαρξη τους με έναν άγνωστο άνδρα, δηλαδή τον οδηγό του ταξί. Στις περιπτώσεις που λόγω συνθηκών αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν ταξί, προκειμένου να προστατεύσουν τη φήμη τους και να αποφύγουν τον διασυρμό, καλύπτουν τα πρόσωπά τους ή σκύβουν και κρύβονται ώστε κανείς συγγενής, γνωστός ή γείτονας να μην τις πάρει είδηση. Και όλα αυτά στη Βρετανία του 2009!

Οι εποχές

Ίσως μια μέρα αποδειχτεί
Πως το φθινόπωρο αυτό
Ήταν η άνοιξη ενός άλλου φθινοπώρου.

Έτσι περνούν οι εποχές
Η μια βαθιά μέσα στην άλλη
Ένα τόπι υφάσματος ένα ίδιο τοπίο
Ο ακαθόριστος καιρός που καθορίζεται
Στο μέλλον μόνο
Που καπνίζει αμέριμνα
Ήδη σκαλίζοντας τις άγρυπνες φωτιές
της κόλασής του.

Συνείδηση του χρόνου μου.
Ανατινάζοντας τα μέγαρα των αιώνων-
Πέτρες και σίδερα.

Αντώνης Φωστιέρης

Οι 'Μεσημβρινές Συνευρέσεις' στο «Λέξημα»

Από τον θεωρητικό και κριτικό λογοτεχνίας, Μπάμπη Δερμιτζάκη:

Συναρπαστικά διηγήματα από μια ταλαντούχα πεζογράφο, αντλημένα τα περισσότερα από τις εμπειρίες της ως ψυχολόγος.

Διαβάζοντας το τελευταίο βιβλίο της Εύας Στάμου με τίτλο «Μεσημβρινές συνευρέσεις» θυμήθηκα το τελευταίο βιβλίο, αλλά πρώτο πεζογραφικό έργο, του ποιητή Μανόλη Πρατικάκη που έχει τον τίτλο «Τα αφηγήματα ενός ψυχιάτρου», και έκανα τη σκέψη ότι σαν υπότιτλος θα μπορούσε να μπει «Τα αφηγήματα μιας ψυχολόγου».
Όχι σαν τίτλος. Αυτό που διαφοροποιεί τα αφηγήματα του Πρατικάκη από τα διηγήματα της Στάμου δεν είναι μόνο οι ιδιότητες των συγγραφέων (ψυχίατρος ο Μανόλης, ψυχολόγος η Εύα), αλλά και το ίδιο το περιεχόμενο. Ο Πρατικάκης χαρακτηρίζει τα πεζά αυτά κείμενα «αφηγήματα», ένας όρος γενικότερος και πιο αφηρημένος, μια και σ'A αυτά «αφηγείται» πραγματικές ιστορίες. Η Εύα όμως, στα διηγήματά της, δεν αφηγείται πραγματικά περιστατικά, αλλά πραγματικά «συμπτώματα», παρόλο που οι αφετηρίες σίγουρα είναι πραγματικές ιστορίες που έχουν τροποποιηθεί περισσότερο ή λιγότερο.
Οκτώ διηγήματα αποτελούν τη μικρή αυτή συλλογή των 145 σελίδων. Το «Μεσημβρινές συνευρέσεις» είναι τίτλος διηγήματος με τον οποίο τιτλοφορείται ολόκληρη η συλλογή, μια πρακτική συνηθισμένη στους συγγραφείς. Στην περίπτωση όμως της Στάμου ο τίτλος αυτός χαρακτηρίζει πραγματικά ολόκληρη τη συλλογή. Αν τη λέξη «μεσημβρινές» την αντικαταστήσουμε με τη λέξη «απογευματινές» (δεν ξέρω αν η Στάμου δέχεται τους πελάτες της και το μεσημέρι) και τη λέξη «συνευρέσεις» με τη λέξη «συνεδρίες» θα είχαμε ένα πληρέστερο χαρακτηρισμό της συλλογής.
Πληρέστερο;
Ίσως όχι. Το «συνεδρίες» έχει την κλειστή καταδηλωτική σημασία ενός επιστημονικού όρου, ενώ το «συνευρέσεις» είναι μια λέξη πιο ανοικτή σε συνδηλώσεις και συνειρμούς. Η Στάμου, ως ψυχολόγος, κάποιες φορές δεν «συνεδριάζει» αλλά «συνευρίσκεται» με τους πελάτες της, με τη σημασία της συναισθηματικής μέθεξης και όχι της ψυχρής επαγγελματικής αντιμετώπισης. Το διήγημα «Μ'A αυτό περνούν όλοι οι πόνοι» είναι χαρακτηριστικό από αυτή την άποψη. Η πελάτισσα περνά το πένθος του θανάτου του συζύγου της με αισθήματα ενοχής και οργής. Η αφηγήτρια προσπαθεί να την βοηθήσει, να την παρηγορήσει, να την καθησυχάσει. Στο τέλος, όταν η γυναίκα φεύγει, μας γράφει η Στάμου «Κλείνω την πόρτα, κουρνιάζω στην πολυθρόνα και κλείνω τα μάτια μου να συνέλθω. Για μία μόνο στιγμή αισθάνομαι απόλυτη παραίτηση. Με κόπο συγκρατώ τα δάκρυά μου. Αυτό που προσπαθώ να ξορκίσω βρίσκεται μέσα μου, είναι ένα με μένα και σαν ανοικτή πληγή αιμορραγεί με κάθε αφορμή. Ο φόβος ότι θα ξεσπάσω σε κλάματα με αναγκάζει ν' ανοίξω τα μάτια, να σηκωθώ και να σταθώ στο παράθυρο. Από την τσάντα μου, που είναι ακουμπισμένη στο περβάζι, βγάζω το πακέτο με τα τσιγάρα, βάζω ένα στο στόμα μου και το ανάβω. Στο μυαλό μού έρχονται τα λόγια της Φρίντα: Μ'A αυτό περνούν όλοι οι πόνοι» (σελ. λ72).
Αν υπάρχει μια ένσταση αυτή βρίσκεται στα λόγια της Φρίντας. Το ίδιο το κλείσιμο είναι εκπληκτικό, δείχνοντας ότι, πέρα από το φαινόμενο της αντιμεταβίβασης, ο ψυχολόγος μπορεί να συμπάσχει αυθεντικά με τους πελάτες του.
Και ενώ σε αυτό το διήγημα η αφηγηματική φωνή ταυτίζεται περίπου με τη συγγραφική, σε άλλα η πρωτοπρόσωπη αφήγηση γίνεται με τη φωνή του «ασθενούς». Ο ταραγμένος ψυχικός κόσμος δίνεται πιο ανάγλυφα στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση (ας θυμηθούμε το «Υπόγειο» του Ντοστογιέφσκι), και τη χρησιμοποιεί συχνά η Εύα, ακόμη και όταν αυτός που αφηγείται είναι άνδρας. Και ενώ η ρεαλιστική πεζογραφία μας δίνει «τυπικούς» χαρακτήρες που εμπλέκονται σε μη τυπικά γεγονότα (π.χ. η πλήττουσα σύζυγος του επαρχιακού γιατρού Έμμα Μποβαρύ που απατάει τον άντρα της και στο τέλος αυτοκτονεί), η Στάμου, αλλά και μεγάλο τμήμα της σύγχρονης πεζογραφίας, χρησιμοποιεί μη τυπικούς ήρωες, με μη τυπικό ψυχισμό, που όμως δεν εμπλέκονται σε ακραία γεγονότα. Για να το πούμε πιο παραστατικά, στα διηγήματα της Στάμου δεν θα βρούμε πτώματα, τουλάχιστον ανάμεσα στους κεντρικούς ήρωες. Έτσι θα συναντήσουμε τον ανίκανο να κάνει έρωτα με άλλες γυναίκες εκτός από πόρνες, τον άνδρα που ψάχνει στη γυναίκα τη μητέρα του και τη γυναίκα που ψάχνει στον άντρα τον πατέρα της, τη μαζοχίστρια, κ.ά. Επίσης βρήκαμε εδώ την τεχνική της λήψης με ειδικούς φακούς ώστε να μη γίνεσαι αντιληπτός, την αφήγηση του μάρτυρα που κρυφακούει ή βλέπει από απόσταση, την οποία χρησιμοποιεί συχνά η Στάμου στις αναρτήσεις της στο blog της. Στο «Ρίσκο» η συζήτηση κάποιων γυναικών που κάθονται στο διπλανό τραπέζι για δίαιτες και περιττά κιλά, ανακαλεί στον αφηγητή την προσωπική του ιστορία, τη σχέση του με τη γυναίκα του.
Όμως το διήγημα που κλέβει τις εντυπώσεις είναι το ομώνυμο της συλλογής. Κατά τη γνώμη μου είναι το καλύτερο, και πιστεύω ότι είναι ένας επί πλέον λόγος που με αυτό τιτλοφόρησε η Εύα τη συλλογή της.
Διαψεύδει τις αφηγηματικές αναμονές με ένα εκπληκτικό εφέ απροσδόκητου. Ενώ η σύγχρονη αφηγηματική πεζογραφία μάς έχει συνηθίσει στην εξεικόνιση χαρακτήρων και στην περιγραφή «τυπικών» επεισοδίων-τα επεισόδια στα διηγήματα της Στάμου είναι «τυπικά» στη μη τυπικότητά τους-εδώ έχουμε μια ολοκληρωτική ανατροπή στο τέλος. Αναφερθήκαμε πιο πριν στον άνθρωπο που δεν μπορεί να κάνει έρωτα παρά μόνο με πόρνες. Καθώς δεν τα καταφέρνει, βρίζει την αφηγήτρια, λέγοντάς της ανάμεσα στα άλλα. «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πουτάνα από σένα, κατάλαβες; Νομίζεις πως δεν ξέρω την αλήθεια, νομίζεις ότι η επιθυμία με έχει τυφλώσει;» (σελ. 53).
Αλήθεια, ποια αλήθεια; Το μαθαίνουμε στην μεθεπόμενη σελίδα.
«Αν τολμήσεις και μιλήσεις για όλα αυτά (την ανικανότητά του) θα σε σκοτώσω, τ'A ακούς πουτάνα; Αυτό είσαι, μια αληθινή πουτάνα. Όλα τα ξέρω, όλα! Πες μου πριν σου στρίψω το λαρύγγι, πες μου πού είναι το όπλο, τι το κάνατε; Μίλα, πού κρύψατε το όπλο;».
Το σασπένς λύνεται πιο κάτω. «Στάθηκα μπροστά στον νεαρό περιπτερά με την αλογοουρά και χωρίς να μιλήσω παραμέρισα τις ξανθιές μπούκλες από το πρησμένο, σημαδεμένο πρόσωπό μου. Τον κοίταξα στα μάτια. -Τα ξέρουν όλα, ακόμα και για το όπλο γνωρίζουν… Ξέρουν για τη Μίνα, να ειδοποιήσεις τα παιδιά να το διαλύσουν. Δεν πρόκειται να ξανάρθω στη γειτονιά. Πες τους το όπλο να το ξεφορτωθούν»… -Θα δω απόψε τον Μανώλη. Θα του πω τι σου έκανε ο μπάτσος κι αποφασίζει εκείνος για τα υπόλοιπα. Μην κάνεις τηλεφωνήματα, μην επικοινωνήσεις με κανέναν.
Τον ευχαρίστησα κι έφυγα χωρίς να κοιτάξω πίσω μου τον ψηλό με το μουστάκι που τις τελευταίες βδομάδες είχε γίνει η σκιά μου».
Έτσι τελειώνει το διήγημα. Πιθανότατα η αφηγήτρια, ο περιπτεράς (συνήθως οι περιπτεράδες είναι χαφιέδες, αυτός εδώ όμως έχει αλογοουρά), η Μίνα, ο Μανώλης, ανήκουν σε μια αντιεξουσιαστική ομάδα.
Συναρπαστική η αφήγηση, ενδιαφέρουσες οι ιστορίες. Η Στάμου με αυτή της τη συλλογή, έπειτα από την έκδοση των δύο μυθιστορημάτων της «Ελιγμοί» και «Ντεκαφεϊνέ», αποδεικνύει ότι είναι εξίσου ικανή πεζογράφος και σ'A αυτό το δύσκολο είδος που είναι το διήγημα.»

Μπάμπης Δερμιτζάκης

http://www.lexima.gr/

Κράτος και Οικογένεια

Η βρετανική εφημερίδα Guardian σε δημοσίευση της προηγούμενης εβδομάδας αναφέρεται στο εξής πρωτοφανές γεγονός: η πρόνοια πήρε τα παιδιά μιας αγγλικής οικογένειας επειδή και οι δυο γονείς ήταν υπέρβαροι σε βαθμό που-σύμφωνα πάντα με τους κοινωνικούς λειτουργούς που παρενέβησαν- ούτε τα παιδιά τους είχαν την ικανότητα να φροντίσουν σωστά, αλλά ούτε και να τα διδάξουν πως να φροντίζουν τα ίδια τον εαυτό τους ακολουθώντας έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής.

Τα ερωτήματα που μπορεί να προκύψουν από μία τέτοια κίνηση είναι πολλά: ως ποιο βαθμό φτάνουν οι υποχρεώσεις και οι ευθύνες παρέμβασης του κράτους στην ιδιωτική ζωή των πολιτών; Πού σταματά η ευθύνη των γονιών και κηδεμόνων και αρχίζει εκείνη των κρατικών φορέων; Από ποια ηλικία έχουν δικαίωμα τα ίδια τα παιδιά να εκφέρουν άποψη για το ποιοι επιθυμούν να είναι οι κηδεμόνες τους; Είναι κακός γονιός εκείνος που αδυνατεί να καταπολεμήσει κάποιον εθισμό ή ιδιαιτερότητα, ώστε να προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής στα παιδιά του;

Κι αν οι απαντήσεις όταν έχουμε να κάνουμε με ναρκωτικά και αλκοολισμό είναι εύκολες, τι πρέπει να γίνεται σε περιπτώσεις που ο γονιός είναι εθισμένος στο κάπνισμα ή στο φαγητό σε σημείο που βλάπτει ή παραμελεί το ίδιο το παιδί του; Και στην περίπτωση μιας μονογονεϊκής οικογένειας, έχει το δικαίωμα το κράτος να επέμβει, αν ο γονιός αλλάζει ερωτικούς συντρόφους τόσο συχνά που -θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι- στερεί από το παιδί την ψυχική ισορροπία και την σταθερότητα;

Δύσκολα ερωτήματα που για να απαντηθούν σωστά θα πρέπει να δεχτούμε ότι η κάθε περίπτωση είναι τόσο ιδιαίτερη και διαφορετική, όσο και οι άνθρωποι στους οποίους αφορά. Να μην ξεχνάμε επίσης ότι σε μια χώρα όπως η Βρετανία, ξοδεύονται εκατομμύρια κάθε χρόνο προκειμένου να αντιμετωπιστεί από το εθνικό σύστημα υγείας -με φάρμακα και εγχειρήσεις- η ‘επιδημία’ υπερβολικής αύξησης βάρους που χαρακτηρίζει μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.

Ψηφιδωτό

Απόψε ο κήπος δεν έχει βάθος
κάθε σημείο του είναι ένα χρώμα,
κι όλα μαζί τα σημεία συνθέτουν
μια κουρτίνα βαρύτιμη, κεντημένη με πέτρες,
που τα μάτια ναρκώνει
και κανείς δεν μπορεί να τη σύρει.



Στρατής Πασχάλης, Άνθη του νερού, 1994.

Μόλις κυκλοφόρησε...

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Στα διηγήματα της συλλογής Μεσημβρινές Συνευρέσεις, η Εύα Στάμου, με βλέμμα διαπεραστικό και όλες τις αισθήσεις της σε επιφυλακή, εξερευνά τα όρια του ερωτισμού, τα κίνητρα, την πρακτική και τις συνέπειές του. Είτε ως μέσο προσέγγισης του άλλου, είτε ως έξοδος κινδύνου από το σκοτεινό εγώ, η σεξουαλικότητα αποδίδεται στις μικρές αυτές ιστορίες με λόγια απλά, χαμηλόφωνα και μέσα σε ένα μεσημβρινό ημίφως, πίσω από παράθυρα κλειστά. Η ερωτική πράξη γίνεται ένας τόπος, στον οποίο οι επισκέπτες προσέρχονται ο καθείς με τις αποσκευές του: την ελπίδα, το φόβο, την αγάπη, καταστάσεις που ενώνουν κάποτε τους ανθρώπους σε «αυτά τα περίεργα δικέφαλα πλάσματα», όπως λέει κάπου ο Τσαρλς Μπουκόφσκι για τους εραστές.

8 διηγήματα για τη σαρκική επαφή, τη φαντασίωση και την απελπισία.

8 διηγήματα για τον έρωτα, για την ανάγκη, για τη μοναξιά.