Sunday, April 22, 2012

Εθισμός: παρουσίαση στην εφ. ΤΟ ΑΡΘΡΟ


Μια Διαδικτυακή Συνομιλία με την Κατερίνα Ιατροπούλου για την εφημερίδα ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Όταν ο Εθισμός μπαίνει σε βιβλίο...



Πριν από λίγες εβδομάδες, μου έστειλαν ένα μυθιστόρημα με τίτλο "Εθισμός" της Εύας Στάμου. Στο οπισθόφυλλο ανάμεσα σε άλλα αναφέρεται ότι πρόκειται για: «Μια ιστορία για τις σωματικές και ψυχικές εξαρτήσεις, τα πάθη και τις εμμονές που διαμορφώνουν την ταυτότητά μας και καθορίζουν την επαφή μας με τους άλλους». Και επειδή η συγγραφέας είναι ψυχολόγος και ασκεί την ψυχοθεραπευτική, αναρωτήθηκα αν χρησιμοποιεί ο ψυχοθεραπευτής την έννοια του "μύθου" στην εργασία του.
Αν κατασκευάζει δηλαδή 'ιστορίες' για να προσεγγίσει, να 'ανοίξει' τον ασθενή του και αντίστοιχα όταν ένας ψυχοθεραπευτής γράφει μυθιστόρημα, αν οι σχέσεις των ηρώων του μεταξύ τους, περνάνε από την επιστημονική του εμπειρία. Έτσι, σκέφτηκα να προχωρήσω σε  ένα χάπενινγκ διαδικτυακής συνομιλίας με την συγγραφέα, με αφορμή το καινούργιο της αυτό μυθιστόρημα.
Η Εύα λοιπόν μου προσδιόρισε ως εξής τη θέση της πάνω στα δύο αυτά ερωτήματα:  «Ο ψυχοθεραπευτής δεν κατασκευάζει ιστορίες, αλλά φτιάχνει υποθέσεις εργασίας για το πως μπορεί να ερμηνευτεί το κάθε περιστατικό που εξετάζει και δοκιμάζει αυτές τις υποθέσεις για να προσεγγίσει τον θεραπευόμενο. Ενώ είναι κάτι αναπόφευκτο, οι σχέσεις των ηρώων του μεταξύ τους, να περνάνε από την επιστημονική του εμπειρία εφόσον τόσο οι προσωπικές όσο και οι επαγγελματικές εμπειρίες και γνώσεις διαμορφώνουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Δεν γίνεται όμως με τρόπο μηχανικό ή εφαρμόζοντας κάποια έτοιμη θεωρία γιατί αυτό δεν παράγει λογοτεχνία αλλά επιστημονικό σύγγραμμα
Κι εδώ φυσικά μπήκε στη κουβέντα μας, το γνωστό ερώτημα, κατά πόσον ένας ψυχολόγος χρησιμοποιεί περιστατικά από την επαγγελματική του ατζέντα σ' ένα μυθιστόρημα. Κάτι που από μιαν ορισμένη οπτική φυσικά, αγγίζει και το επαγγελματικό απόρρητο και την ηθική πλευρά του ζητήματος.
Και η Εύα εδώ, μου ξεκαθάρισε την δική της θέση, θεωρώντας ότι «ορισμένοι στην αγορά του βιβλίου επιχειρούν να υποτιμήσουν την λογοτεχνική σημασία των κειμένων των ψυχολόγων ή ψυχιάτρων υπονοώντας ότι δανείζονται στοιχεία από περιστατικά τους
Η ίδια θεωρεί ότι «είναι κάτι που είτε γίνεται σκόπιμα ώστε να υπονομευτεί ή όποια αξία του λογοτεχνικού έργου είτε επειδή επηρεάζονται από τα πρότυπα του Γιάλομ και άλλων οι οποίοι δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν τη λογοτεχνία ως μέσο για την προώθηση της επιστήμης τους
Ως προς τον συγκεκριμένο τίτλο του βιβλίου της, αφορά μεν στην ψυχολογική ορολογία, αλλά κατ' αυτήν ο εθισμός είναι Εθισμός σε ουσίες, διαδικασίες, καταστάσεις και κυρίως σε ανθρώπους. Αν και όλοι μπορεί να το βιώσουμε περιστασιακά ή σε μικρό βαθμό υπάρχουν προσωπικότητες που τείνουν να εθίζονται εύκολα και που δεν καταφέρνουν να λειτουργήσουν στην καθημερινότητά τους αν δεν εξαρτώνται από κάτι ή κάποιον.

No comments: