Wednesday, July 28, 2010

Η κριτική του Κ. Κατσουλάρη στην εφημερίδα Veto

Στον Αντίποδα της λεγόμενης ροζ λογοτεχνίας-δηλαδή όλων εκείνων των μυθιστορημάτων, γραμμένων κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, από γυναίκες, που επιβεβαιώνουν τα στερεότυπα για τις έμφυλες σχέσεις, τον γάμο, τον έρωτα, κ.λπ.-πληθαίνουν τα πεζογραφικά έργα που επιχειρούν να δουν όλα αυτά τα ζητήματα μέσα από ένα πιο ψύχραιμο μάτι. Λαμβάνοντας υπόψη την κοινωνική και ιστορική διάσταση των ερωτικών σχέσεων ή ακόμη και την ίδια την καθημερινότητα πέρα από κλισέ και ηθογραφικές προσεγγίσεις, μιλούν για τη “γυναικεία εμπειρία” με νέους τρόπους που τελικά ενδιαφέρουν περισσότερο και τους άνδρες.

Ψυχοθεραπεύτρια, με σπουδές στην Αγγλία, η Εύα Στάμου έχει εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια στραφεί στη λογοτεχνία, όχι ως διέξοδο από την πλήρη ενασχόλησή της, αλλά ως συμπλήρωμα μιας γενικότερης προβληματικής για τις σύγχρονες σχέσεις και τα όριά τους. Έπειτα από δυο μυθιστορήματα σε τούτο το τρίτο βιβλίο γράφει σύντομα διηγήματα, τα περισσότερα από τα οποία δεν ξεπερνούν τις λίγες σελίδες. Το αποσπασματικό, ανολοκλήρωτο, μη συμβατικό στοιχείο χαρακτηρίζει τα περισσότερα από αυτά.

Εκτός από τον έκδηλο ερωτισμό, αυτό που κυρίως χαρακτηρίζει τις ‘Μεσημβρινές συνευρέσεις’ της Στάμου είναι η αποστασιοποιήση και ο στοχασμός. Σε ένα από τα καλύτερα διηγήματα της συλλογής, στο “Ο Χάρτης’, η πρωταγωνίστρια, μια απόβλητη και σημαδεμένη ύπαρξη εκθέτει το σώμα της στους άγνωστους συνάπτοντας ευκαιριακές σχέσεις, ωστόσο με κάποιον από τους εραστές της έχει αναπτυχθεί μια άδολη μορφή αγάπης. Το ομώνυμο διήγημα, περιγραφή μιας νοσηρής σχέσης ανάμεσα σε ένα βίαιο άνδρα και μια ανώριμη κοπέλα, διακρίνεται για το περίτεχνο μοντάζ του και την αναπάντεχη κατάληξη. Τέλος, στο ‘Μ’ αυτό περνούν όλοι οι πόνοι’ γίνεται έξυπνος παραλληλισμός ανάμεσα στην πιπίλα και το κάπνισμα, καθώς η ηρωίδα, ψυχολόγος, βρίσκεται εκτεθειμένη στον αποσπασματικό και τραυματικό λόγο μιας δυστυχισμένης γυναίκας, παρουσία του μικρού παιδιού της.

Γενικότερα οι ηρωίδες και τα πρόσωπα της Στάμου είναι κυρίως πάσχουσες γυναίκες που ψάχνουν να βρουν διέξοδο σε μία ούτως ή άλλως σκληρή, μα ακόμα σκληρότερη γι αυτές, πραγματικότητα, χωρίς ωστόσο να χάνουν την αξιοπρέπειά τους και την προοπτική μιας τελικής δικαίωσης.

No comments: