Sunday, April 26, 2009

Ζωντανή ζωγραφική


Οι Έλληνες είμαστε καλοί τουρίστες. Δεν δημιουργούμε φασαρίες στις χώρες που επισκεπτόμαστε, δεν μεθάμε, δεν γινόμαστε επιθετικοί, δεν προσβάλλουμε τους ντόπιους και τις συνήθειές τους. Επιπλέον αφήνουμε πάντα καλά λεφτά στη χώρα που μας φιλοξενεί αφού αγοράζουμε δώρα για συγγενείς και φίλους, μένουμε σε αξιοπρεπή ξενοδοχεία, δεν τσιγκουνευόμαστε όταν πρόκειται για το φαγητό μας και δεν παραλείπουμε να επισκεφθούμε όλα τα Μουσεία, ακόμα και ορισμένα που θεωρούνται περιθωριακά. Σε όποια χώρα κι αν έχω βρεθεί, σε όποια ουρά Μουσείου κι αν έχω περιμένει, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες (με καύσωνα στο Παρίσι, χιόνι στην Αγία Πετρούπολη, 10C υπό το μηδέν στο Βερολίνο) δίπλα μου ξεφυτρώνουν πάντα κάποιοι συμπατριώτες μας που περιμένουν υπομονετικά και στο τέλος της ξενάγησης δίνουν αδρά φιλοδωρήματα στους ξεναγούς.

Δεν μπορώ λοιπόν να μην αναρωτιέμαι γιατί οι εν Ελλάδι αίθουσες των Μουσείων και των Γκαλερί που φιλοξενούν μόνιμες ή περιστασιακές εκθέσεις -συχνά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και σημαντικές -παραμένουν μισοάδειες. Πού είναι όλοι αυτοί οι φιλότεχνοι συμπολίτες μας που στις ολιγοήμερες διακοπές τους σε πόλεις του εξωτερικού κατακλύζουν κάθε μουσειακό κι εκθεσιακό χώρο;


Αφορμή για τις παραπάνω σκέψεις η επίσκεψή μου στον πολύ όμορφα διαμορφωμένο χώρο του «Σχολείου» στην Οδό Πειραιώς, που φιλοξενεί την αναδρομική έκθεση ζωγραφικών έργων κι εγκαταστάσεων του Κώστα Τσόκλη, παρουσιάζοντας 25 χρόνια δημιουργικής πορείας, από το 1985 ως το 2009. Εκτός από μένα και την παρέα μου, ένα ζευγάρι από τη Θεσσαλονίκη και το συνεργείο της ΕΡΤ που ετοίμαζε μια εκπομπή για τον καλλιτέχνη, οι τεράστιοι, επιβλητικοί χώροι παρέμεναν άδειοι.

Να προσθέσω ότι στο πάρκινγκ γνωστού πολυκαταστήματος, που βρίσκεται απέναντι από την έκθεση, επικρατούσε το αδιαχώρητο.

18 comments:

TreloKouneli Rules said...

super!! 8a se akolou8w ;)

Νερένια said...

Καλησπέρα σας!

Θίγετε ένα πολύ ενδιαφέρον ζήτημα με το κείμενό σας αυτό.

Σκέφτομαι πως μάλλον οι περισσότεροι από εμάς τους Έλληνες τουρίστες δεν πηγαίνουμε πάντα από πραγματικό ενδιαφέρον και βαθιά εσωτερική μας ανάγκη στα μουσεία του εξωτερικού, παρά γιατί μας οδηγούν εκεί τα προγράμματα των τουριστικών πρακτορείων στα οποία εναποθέτουμε συνήθως τις περιηγήσεις μας.

Εκείνοι οι λίγοι που επισκέπτονται τους χώρους αυτούς από πραγματικό ενδιαφέρον είναι οι ίδιοι λίγοι που θα ξεκλέψουν χρόνο προκειμένου να επισκεφθούν και τα ελληνικά μουσεία.

Συμμερίζομαι απόλυτα τη θλίψη και την απογοήτευσή σας, όταν διαπιστώσατε πως ο πλησίον ναός του εμπορίου ήταν ασφυκτικά γεμάτος. Εν μέσω οικονομικής δυσπραγίας πολλοί επισκέπτες πιθανόν να πήγαν, είδαν και απήλθαν. Άλλοι πάλι ίσως πήγαν, είδαν κι αναχώρησαν με κατά τι ελαφρύτερη τσέπη. Γιατί δεν προτίμησαν την επίσκεψη στο μουσείο από όπου θα έφευγαν σίγουρα πλουσιότεροι (αισθητικά και πολιτιστικά) είναι πράγματι απογοητευτικό, αλλά ερμηνεύσιμο όπως είστε σε θέση να γνωρίζετε. Ίσως γιατί πλούτος θεωρείται η συσσώρευση υλικών αγαθών κι αυτό που αξιολογείται ως σημαντικό είναι το "έχειν" και το "φαίνεσθαι" κι όχι το "είναι".

sofia said...

Απλά πάνε οργανωμένα από τα γραφεία. Μόνοι τους ούτε εκεί πιστεύω ότι θα πήγαιναν.
Καλή βδομάδα

ritsmas said...

πόσο δίκιο έχεις Ευα μου. Μα πόσο δίκιο. Πολλές φορές έχω κάνει ακριβώς τις ίδιες σκέψεις και δεν έχω βρει απαντήσεις. Προφανώς όταν κάτι είναι δίπλα μας, όταν κάτι είναι τόσο δεδομένο οπως η Ακροπολη ή ενα μουσείο, δεν πηγαίνουμε γιατί αφελώς πιστεύουμε ότι εχουμε μια ζωή μπροστά μας για να το επισκεφτούμε όταν μας το επιτρέψουν οι περιστάσεις..Λυπηρό.

Eva Stamou said...

@TreloKouneli Rules

Σε ευχαριστώ. Καλώς ήρθες στο μπλογκ μου!

Eva Stamou said...

@Νερένια

Καλημέρα Νερένια. Θα συμφωνήσω ότι στην κουλτούρα που μοιραζόμαστε με τις υπόλοιπες κοινωνίες της Ευρώπης, το 'έχειν' έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αξία από το 'είναι'. Οι αγορές, η κατανάλωση, ακόμα και το απλό οφθαλμόλουτρο στις βιτρίνες των πολυκαταστημάτων φαίνεται να δίνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση και την αίσθηση ότι κάποιος 'αξιοποιεί' το χρόνο του από ότι η επίσκεψη σε κάποιο μουσείο ή αίθουσα τέχνης. Η διαφορά μας από τις υπόλοιπες κοινωνίες της Δύσης είναι ότι μεγάλο μέρος του κοινού εκεί, έχει την γενική καλλιέργεια που του επιτρέπει να ενδιαφέρεται και να εκτιμά μια επίσκεψη στα Μουσεία.

Eva Stamou said...

@sofia

Φοβάμαι ότι για αρκετούς Έλληνες τουρίστες έχεις δίκιο. Ακόμα και για αυτούς τους λόγους είναι πάντως θετικό ότι επισκέπτονται τα Μουσεία του εξωτερικού.

Καλή εβδομάδα Σοφία.

Eva Stamou said...

@ritsmas

Συμφωνώ Ρίτσα. Είναι περίεργο ότι δεν συνειδητοποιούμε πως η συχνή επίσκεψη σε γκαλερί και μουσεία επιδρά και στον τρόπο σκέψης μας και στην διαμόρφωση της ποιότητας της ζωής μας με αποτέλεσμα να το αναβάλλουμε για αργότερα, όταν θα έχουμε περισσότερο χρόνο ή καλύτερη διάθεση.

Καλή εβδομάδα.

Mike said...

Aγαπητή Εύα, δεν θα με βρεις σύμφωνο στο θέμα αυτό. Έχω ταξιδέψει σε πολλές χώρες, πάντα με γκρουπ. Ό,τι είναι στο πρόγραμμα, το ακολουθεί το γκρουπ, αλλά συνήθως η επίσκεψη αυτού του είδους είναι διάρκειας μιας ώρας. Στα μεγάλα μουσεία μέσα σε 1 ώρα δεν προλαβαίνεις να δεις ούτε τα πιο σημαντικά! Από τα ταξίδια που έχω κάνει, εκτός από μένα και τη σύζυγο, δεύτερη επίσκεψη, για να δούμε όπως πρέπει ένα καλό μουσείο, σχεδόν κανένας άλλος δεν έκανε! Δεν επισκέπτονται οι Έλληνες ούτε στο εξωτερικό τα μουσεία. Εννοείται πως στην Ελλάδα, καθόλου!

[Η προηγούμενη σου ανάρτηση: πολύ ενδιαφέρουσα, πολύ συγκινητική]

Adamantia said...

Πιστεύω ότι απλά τα έργα των νέων ζωγράφων τα ξέρουν πολύ λιγότεροι Ελληνες απ'ότι τη Μόνα Λίζα η την Αφροδιτη της Μηλου. Συμφωνω και με τη Σοφια οτι γεμιζουν τον χρονο τους στα ταξιδια στο εξωτερικο με τα μουσεια, δεν ειναι απο πραγματικη αγαπη στη τεχνη.
Καλημερα!

Eva Stamou said...

@Mike

Αγαπητέ Mike, αυτό που περιγράφεις ότι ισχύει για όσους ταξιδεύουν με γκρουπ, είναι πραγματικά λυπηρό. Δεν έχω προσωπική εμπειρία για το θέμα, αφού δεν έχει τύχει να ταξιδέψω με οργανωμένο γκρουπ, αλλά πιστεύω ότι αν από την παιδική μας ηλικία μας έφερναν σε συχνή επαφή με αίθουσες τέχνης και μουσεία, δεν θα νιώθαμε την τέχνη σαν κάτι ξένο προς εμάς αλλά σαν αναγκαίο κι αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας.

Χαίρομαι που σου άρεσε το διήγημά μου.

Eva Stamou said...

@Adamantia

Η έλλειψη συχνής επαφής με την τέχνη κάνει αρκετούς Έλληνες να πιστεύουν ότι τα καλλιτεχνικά γεγονότα αφορούν μόνο λίγους. Αυτή η αντίληψη θα αλλάξει μόνο όταν γονείς και εκπαιδευτικό σύστημα αρχίσουν να φέρνουν τα παιδιά σε συχνή επαφή με αίθουσες τέχνης και μουσεία-το ίδιο πιστεύω ότι ισχύει για το μπαλέτο και την κλασική μουσική. Είναι θέμα παιδείας κι αυτό δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη.

Καλή εβδομάδα Αδαμαντία.

imarias said...

Εύα καλησπέρα,
βρίσκω ενθαρρυντική αλλά όχι ρεαλιστική την πρώτη σου παράγραφο. Διότι σχόλια του τύπου "μας έκλεψαν τα μνημεία", "που να δείτε τα δικά μας" ή "νάχε κανείς καιρό να χάζευε" είναι μερικά από τα σχόλια που έχω λαθρακούσει από συμπατριώτες σε χώρους σαν αυτούς που περιγράφεις. Με άλλα λόγια, αν ταξιδεύει κανείς για να επιβεβαιώσει την υπεροχή της πατρίδας του, δεν βρίσκω το΄λόγο που ταξιδεύει.
ΑΠό την άλλη, η επισκεψη στις γκαλλερί και τα μουσεία, απλά δεν ενσωματώνεται -εύκολα- στην καθημερινότητα. Για πολλούς λόγους. Ο ένας είναι ότι η καλώς εννοούμενη περιέργεια είναι ήδη κορεσμένη από κουτσομπολιό σε μεγατόνους. Τη στιγμή που τα ΜΜΕ αναπαραγουν σε πληθώρα επιφανειακές πληροφορίες για τη ζωή διαφόρων ανθρώπων, για ποιό λόγο να σκύψουμε να δούμε τί συμβαίνει στη ψυχή τους -στην περίπτωση των καλλιτεχνημάτων-, Ή στο παρελθόν μας -στη περίπτωση των μουσείων- αφού μας έχουν πείσει ή έχουμε πειστεί. "πιο ένδοξο, πιο λαμπρό και πιο ανώτερο από το ελληνικό δεν είναι κανένα"...
Επιπλεόν τίποτα από τα παραπάνω -αν δεν είναι "must"- δεν αντιμετωπίζεται σαν μια στιγμιαία ψυχική απόλαυση, ή ένας νοητός διάλογος με τον καλλιτέχνη, η απάντηση σε κάποιο ακανθώδες υπαρξιακό ζήτημα. Και όλα αυτά, καλώς ή κακώς, δεν έχουν ούτε φιρμα, ούτε μπαίνουν σε σακκούλα. Και το πιο ανησυχιτικό -κατά τη γνωμη μου- δεν αλλάζουν την ζωή και την οπτική των ανθρώπων, γιατι δεν αφήνονται στην μαγεια να τους διαπεράσει, επειδή δεν είναι οικεία.
Και η προσκόλληση στην οικειότητα οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια τον καθένα, από τον εαυτό του και τον στενό περιγυρό του, ξανά πίσω από κει που ξεκίνησε, χωρις παραλλαγές, ανεξάρτητα από εισητήρια εισόδου σε ν μουσεία και γκαλερί. (μπήκα λίγο στα χωράφια τα δικά σου) :)
Και για να βγω, η ξενοφοβία, νομίζω ότι ευθύνεται κι εδώ, όπου "ξένο" στην περίπτωση του Τσόκλη, το διαφορετικό.
υ.γ. η φράση του που άκουσα κάποτε "προσπαθώ να φανταστώ τον κόσμο πέρα από τα τα βασικά χρώματα, με τρελλαίνει" ή κάπως έτσι, με τρελλαίνει κι εμένα.

Eva Stamou said...

@imarias

Όπως λειτουργούν τα πράγματα στη χώρα μας, έχεις δίκιο να λες ότι οι επισκέψεις σε χώρους τέχνης δεν ενσωματώνονται εύκολα στην καθημερινότητα. Οι περισσότεροι έχουν μάθει να θεωρούν ότι όλα αυτά αποτελούν πολυτέλεια για τους λίγους, κυρίως επειδή δεν συνειδητοποιούν ότι η τέχνη δεν είναι κάτι ξένο προς εμάς αλλά αναπόσπαστο μέρος του περιβάλλοντός μας. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι αρκετοί χώροι τέχνης μοιάζει να έχουν κατασκευαστεί για να απωθούν κι όχι για να προσελκύουν το ευρύ κοινό.

Όσο για το μοντέλο του τουρίστα που περιγράφεις υπάρχει δυστυχώς σε κάθε χώρα. Τα ρατσιστικά σχόλια που έχω ακούσει από Άγγλους και Γάλλους κατά καιρούς σε διάφορα συνέδρια για την ιστορία, την τέχνη, τις συνήθειες, την εμφάνιση του λαού που κάθε φορά επισκέπτονται είναι ενδεικτικά των προκαταλήψεων και του εθνικισμού που επικρατεί σε όλη την Ευρώπη και όχι μόνο στη χώρα μας.

Heliotypon said...

Μα το όν "'Έλλην" είναι το πιο απορδιόριστο και δυσεξήγητο πλάσμα στον κόσμο. Η πιο πολύπλοκη και απρόβλεπτη προσωπικότητα. Ικανός για τα καλλίτερα και τα χειρότερα. (Θα σου με στείλω, με e-mail, ένα σχετικό κείμενο). Εσείς, οι επαγγελματίες της ψυχικής υγείας, ίσως μπορέσετε κάποτε να βρείτε την εξήγηση της αλλοπρόσαλης συμπεριφοράς, σε όλα τα επίπεδα, αυτού του όντος!

Eva Stamou said...

@Heliotypon

Νομίζω ότι οι ίδιοι οι Έλληνες δυσκολεύόμαστε να αποφύγουμε τις προκαταλήψεις όσον αφορά τη φυλή μας. Πολλοί συμπατριώτες μας τείνουν είτε να ωραιοποιούν και να ηρωποιούν συγκεκριμένα χαρακτηρηστικά μας (π.χ μόνο ο Έλληνας έχει φιλότιμο) είτε να τα δαιμονοποιούν ισχυριζόμενοι ότι είμαστε ο πιο κομπλεξικός λαός. Και στις δύο περιπτώσεις αγνοούμε πιστεύω την ιστορία και τις 'ρίζες' των προβλημάτων ή των προτερημάτων μας.

Περιμένω το κείμενο που μου έταξες...

Heliotypon said...

Στο έστειλα 30/04. Ελπίζω να το έλαβες.

Eva Stamou said...

@Heliotypon

'Οχι, δεν το έλαβα, προφανώς υπήρξε κάποιο τεχνικό πρόβλημα. Εκτός...αν είσαι από αυτούς που τους αρέσει να κοροϊδεύουν τα κορίτσια..., χα, χα.