Monday, December 29, 2008

Μουσείο Συναισθημάτων


Ένα σύντομο διήγημα, δημοσιευμένο στο ένθετο της εφημερίδας Έθνος, την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2008. 'Ελληνες πεζογράφοι, ύστερα από ευγενική πρόσκληση της κριτικού λογοτεχνίας Ελένης Γκίκα, γράφουν με θέμα: "Οι Αρχαιολόγοι του Μέλλοντος -- Τι Θα Βρουν από τη Σύγχρονη Πομπηία;"

***

Ως φοιτητής αρχαιολογίας στο Εδιμβούργο, ο Ινδός Σ.Μ. συνέλαβε την ιδέα δημιουργίας ενός ειδικού κλάδου μελέτης με στόχο τη διάσωση των ιδεών, των φαντασιώσεων, των πεποιθήσεων και των ονείρων που συναποτελούν το ανθρώπινο συναίσθημα.

Καρπός των προσπαθειών του ήταν η ίδρυση, το 2147, του Emotional Research Archive - του σημαντικότερου Μουσείου Συναισθημάτων στην Ευρώπη. Η απόφαση να ανεγερθεί το κτίριο του πρωτότυπου Μουσείου στην Αυστρία ελήφθη από μία επιτροπή επιστημόνων η οποία συνεδρίασε στο Λονδίνο. Ένας ανθρωπολόγος πρότεινε τη Γερμανία: «Πουθενά αλλού», είπε «δεν έχουν καταγραφεί τόσο έντονα τα συναισθήματα του μίσους και της ενοχής που εδώ και δεκαετίες έχουν ατονίσει και τείνουν να εξαφανιστούν». Στο τέλος, επέλεξαν τη Βιέννη προς τιμήν κάποιου γιατρού ο οποίος, πριν από αιώνες, σκέφτηκε να μελετήσει και να καταγράψει τα όνειρα, τις φοβίες και τις φαντασιώσεις των συμπολιτών του.

Ο Σ.Μ., στην όγδοη πια δεκαετία της ζωής του, είχε φτάσει πριν από λίγες ώρες στην Αθήνα με σκοπό να συναντήσει μια Ελληνίδα αρχαιολόγο, η οποία έκανε τη διατριβή της για την ερωτική φαντασίωση των αρχών του 21ου αιώνα. Θα έτρωγαν μαζί σ' ένα ξενοδοχείο με θέα την Ακρόπολη, ένα από τα λίγα μνημεία της αρχαιότητας που είχε μείνει σχεδόν άθικτο από τις καταστροφές της προηγούμενης δεκαετίας. Θα της έδινε μια συστατική επιστολή που θα της εξασφάλιζε εύκολη είσοδο στο ERA.

O Σ.Μ. γνώριζε ότι τα αρχεία του Μουσείου ήταν πολύτιμα για την Ελληνίδα, καθώς τα γνωρίσματα που παραδοσιακά συνέθεταν τη «θηλυκότητα» και την «αρρενωπότητα» δεν υπήρχαν πια. Οι πρόσφατες κλιματολογικές καταστροφές είχαν παρασύρει στον θάνατο τον μισό πληθυσμό της γης, άντρες στην πλειοψηφία τους που προσπάθησαν να σώσουν την οικογένεια και την περιουσία τους από τον αφανισμό. Η μορφή του γυναικείου σώματος είχε ως έναν βαθμό μεταλλαχθεί, αφού για να επιβιώσει κανείς στη νέα πραγματικότητα έπρεπε να διαθέτει αντοχή και μεγάλη σωματική ρώμη. Τα γυναικεία σεξουαλικά χαρακτηριστικά εξασθένησαν, η γυναικεία φόρμα άρχισε να μοιάζει με την αντρική, όπως είχε γίνει λίγο νωρίτερα και με τη γυναικεία συμπεριφορά.

Όταν η νεαρή έφτασε στο σημείο συνάντησης το πρώτο που παρατήρησε ο Σ.Μ. ήταν τα πυκνά, μακριά της μαλλιά, χτενισμένα με τρόπο ξεπερασμένο. Η βραδιά κύλησε ευχάριστα με τη γυναίκα να κάνει ερωτήσεις αλλά και να χαρίζει φιλοφρονήσεις στο είδωλό της, που επιτέλους είχε την τύχη να γνωρίσει από κοντά. «Η πρόσβαση σε χιλιάδες πηγές, στοιχειοθετημένες από τους ειδικούς του συναισθήματος, όπως προσωπικά ημερολόγια, τηλεφωνικές συνομιλίες, βιντεοταινίες από ιδιωτικές στιγμές, αλλά κυρίως η πρόσβαση σε μαγνητοφωνημένες ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες, θα αποτελέσουν πολύτιμο υλικό για την έρευνά σου».

«Πιστέψτε με, είμαι ενθουσιασμένη», απάντησε η Ελληνίδα. «Ισως το μόνο αίσθημα που ξεπερνά τη χαρά μου για την επίσκεψη στην Αυστρία είναι το δέος που με κυριεύει κάθε φορά που κοιτάζω την Ακρόπολη».

Ο Σ.Μ. χαμογέλασε κι έκανε μια παύση. Θέλησε να παρατηρήσει καλύτερα τη γυναίκα η οποία, λόγω του ξαφνικού κύματος ζέστης, είχε βγάλει τη ζακέτα κι είχε μείνει με μια διάφανη μπλούζα, σαν αυτές που συνήθιζαν να φορούν τα κορίτσια στο μακρινό παρελθόν. Ο Σ.Μ. κατάλαβε ότι η νεαρή είχε τόσο επηρεαστεί από το θέμα της διατριβής της ώστε προσπαθούσε να μιμηθεί το ντύσιμο και τους τρόπους των γυναικών στις αρχές του 21ου αιώνα. Την κοίταξε με παιχνιδιάρικο βλέμμα και συνέχισε: «Από κάθε έκπτωτη πόλη αυτό που αξίζει να κρατήσει κανείς είναι ό,τι δεν μπορούμε να διαφυλάξουμε πραγματικά: τα πάθη και τα συναισθήματα. Τα έργα τέχνης και τα μνημεία με αφήνουν αδιάφορο».

«Ο τρόπος σκέψης σας είναι καταπληκτικός», απάντησε θερμά η γυναίκα. Ο Σ.Μ. άφησε το βλέμμα του να ακολουθήσει τις καμπύλες της όπως διαγράφονταν μέσα από τη λεπτή μπλούζα, κι απάντησε χαμηλόφωνα: «Καταπληκτικός είναι εκείνος που θα καταφέρει κάποτε ν’ αποθηκεύσει την αίσθηση της αφής».


32 comments:

Yannis Zabetakis said...

arxizei na mou aresei polu auto to blog!

eidika otan to diabazo apo to Yorkshire!

Eva, why some people are more clever than others to grasp and comprehend their partners' feelings?
not only in love relationships but also in business...

the management of feelings is a big industry, isn't it?

makia apo Leeds

ΚΑΤΕΡΙΝΑ said...

Συγχαρητήρια, Εύα μου!
Χρόνια Πολλά, Καλή Χρονιά!
Ότι επιθυμείς το 2009!
Φιλάκια!

γιωργος καππα said...

Γεια χαρα.πολυ καλο το ποστ.πρωτη φορα ερχομαι αλλα θα σε επισκεπτομαι συχνα

καλη χρονια

Κωνσταντινος said...

Στο είχα πει παλιότερα πως στο μέλλον θα βλέπουμε αρσενικά μόνο στο μουσείο :)
Και είχα ζήτηση οικειοθελώς να πάω από τώρα ...
Απ' ότι διαβάζω μάλλον θα χρειαστούμε και λίγα θηλυκά .
Το παρήγορο είναι πως εξαλείφτηκαν οι ένοχες και το μίσος αλλά κατά τα άλλα...
μαύρο χάλι.
Ας αφεθούμε στη αφή όσο προλαβαίνουμε,κονσέρβα αφή δε λέει...

Καλό βράδυ

Mike said...

Καλημέρα. Ωραίο διήγημα.
Κατά σύμπτωση, στο δικό μου blog, (maxforeigner.blogspot.com) έχω αναρτήσει άρθρο ανώνυμου φοιτητή, [το οποίο περιλαμβάνετο στο άρθρο του Γιάννη Μαρίνου, στο ΒΗΜΑ της Κυριακής (28/12)]. Στο άρθρο αυτό εκφράζεται-περιγράφεται πολύ εύστοχα η εποχή μας.....

Eva Stamou said...

@Yannis Zabetakis

Καλημέρα Γιάννη. Το γιατί ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο ικανοί στο να αντιλαμβάνονται τα αισθήματα των άλλων είναι μεγάλο θέμα. Γεγονός είναι ότι όσο πιο εγωκεντρικός είναι κάποιος τόσο περισσότερα λάθη κάνει στην ερμηνεία των συναισθημάτων. Πάντως η ορθή ερμηνεία των συναισθημάτων βελτιώνεται με την πρακτική εξάσκηση, όταν κάποιος βέβαια νοιάζεται για τους ανθρώπους γύρω του.

Πώς είναι ο καιρός στο Leeds; Η μπίρα έχει ακόμα την ίδια γεύση στο Ηνωμένο Βασίλειο;

Eva Stamou said...

@ΚΑΤΕΡΙΝΑ

Γλυκειά μου Κατερίνα, ευχαριστώ. Σου εύχομαι ό,τι καλύτερο για το 2009 και να μας έρχεσαι στην Αθήνα να σε βλέπουμε. Καλή δύναμη και καλή συνέχεια σε όλα. Φιλιά.

Eva Stamou said...

@γιωργος καππα

Καλώς ήρθες Γιώργο. Χαίρομαι που σου άρεσε η ανάρτηση. Σου εύχομαι καλή και δημιουργική χρονιά!

Yannis Zabetakis said...

Hello from Leeds!

beer is always good on this corner of the world!

it is not only the beer as such. but the whole environment...
cold weather [ dull and temp from 0 to 2 C], pubs with fireplaces and good music, and a pint of guinness
[my goodness, my guiness!!!] for just 2,75 pounds, i.e. just 3 euros!

good or just good?

on management of feelings...what does a prime minister know about management of fear and ...feelings when we talk on Iraq war or IRA???

Eva Stamou said...

@Κωνσταντίνος

Εκτός από μουσείο συναισθημάτων, ας φτιάξουμε λοιπόν και μουσείο 'ανδρισμού' και 'θηλυκότητας' γιατί στο απώτερο μέλλον και τα δύο είδη θα θεωρούνται ξεπερασμένα.

Το 'ας αφεθούμε στην αφή' μου αρέσει πολύ ως σύνθημα, θυμίζει κάτι από τον Μάη του '68.

Eva Stamou said...

@Mike

Χαίρομαι που σου άρεσε το κείμενο. Θα τα πούμε στο μπλογκ σου.

sofia said...

Καλημέρα,
έτσι όπως πάνε τα πράγματα όλα είναι δυνατόν....
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑ ΓΡΑΠΤΑ

sterianizali said...

“«Ο τρόπος σκέψης σας είναι καταπληκτικός», απάντησε θερμά η γυναίκα.”
Το ίδιο ισχύει και για την συγγραφέα του διηγήματος. Πολύ όμορφο.
Αλήθεια μπορεί να συνεχιστεί ο κόσμος αν χαθούν οι αισθήσεις ;
Καλή Χρονιά εύχομαι με πολλά όμορφα κείμενα.

Eva Stamou said...

@Yannis Zabetakis

Διαβάζοντας το σχόλιό σου κατάλαβα πόσο μου έχει λείψει η ατμόσφαιρα μιας γνήσιας κι ανεπιτήδευτης αγγλικής παμπ.

Όσο για τα υπόλοιπα που ρωτάς, για τους πολιτικούς και τη διαχείριση συναισθημάτων, καλύτερα να τα πούμε από κοντά.

Καλά να περνάτε!

Eva Stamou said...

@sofia

Συμφωνώ ότι στην εποχή μας συχνά η πραγματικότητα ακυρώνει την επιστημονική φαντασία. Καλή χρονιά!

Eva Stamou said...

@sterianizali

Χαίρομαι που σου άρεσε το διήγημα. Δεν επέλεξα φυσικά η ίδια το θέμα, αλλά το βρήκα πολύ ενδιαφέρον. Αν χαθούν οι αισθήσεις ο κόσμος θα πάψει να υπάρχει για μας.

Σου εύχομαι κι εγώ να συνεχίσεις τις όμορφες αναρτήσεις και καλή χρονιά!

Ιουστίνη Φραγκούλη said...

Εύα γλυκειά μου,
Πολύ χάρηκα που συγκατοικήσαμε με τις γραφές μας στις φιλόξενες σελίδες της Ελένης Γκίκα.
Υπέροχο το διήγημά σου, μια αληθινή φιξιόν με πολλαπλά μηνύματα.
Καλή Χρονια , με υγεία και ευλογημένη δημιουργικότητα.
Χιονισμένα φιλιά
Ιουστίνη

Eva Stamou said...

@ Ιουστίνη Φραγκούλη

Ιουστίνη μου, σε ευχαριστώ για το ευγενικό σου σχόλιο. Η χαρά της συγκατοίκησης στις σελίδες του Έθνους είναι και δική μου. Το κείμενό σου μου άρεσε πολύ! Συμβολίζει τόσο εύστοχα την ευθραυστότητα της εποχής μας.

Χαρούμενη Πρωτοχρονιά!

Πολλά φιλιά.

venceremos said...

καλη χρονια με οτι καλυτερο για σενα.
'ας αφεθουμε στην αφη' λοιπον και ας αναγνωρισουμε και αποδεχθουμε τα αληθινα συναισθηματα μας.
Ισως σου φανει αστειο αυτο που θα σου πω. ενα χρονο πριν αν με ρωτουσε καποιος τι συναισθημα ειχα την συγκεκριμενη στιγμη, θα ρωτουσα ξαφνιασμενη=οριστε?
τωρα εχω κανει ενα μικρο βημα.
λεω=δωσ μου χρονο να το δω.
οταν το βρω, ολα γινονται καλυτερα.
αυτα...
φιλια καρυστινα

ritsmas said...

Ευα μου, παρα πολύ ομορφο. Δεν το πήρα χαμπάρι..
ευχές πολλές με υγεία και αυτοσυγκράτηση. Θα μας χρειαστεί το 2009.
φιλια
ριτς

Eva Stamou said...

@venceremos

Ξέρω ότι δεν είναι πάντα εύκολο ν' αναγνωρίσουμε και να ονομάσουμε τα συναισθήματά μας, ιδίως αν θέλουμε να πούμε κάτι ουσιαστικό και να μην μείνουμε στην επιφάνεια.

Kαλή χρονιά!

Φιλιά.

Eva Stamou said...

@ritsmas

Ρίτσα, χαίρομαι που σου άρεσε η ιστορία. Δεν είναι εύκολο να οραματιστούμε το μέλλον, όταν δυσκολευόμαστε, με όσα συμβαίνουν, να 'αφηγηθούμε' το παρόν.

Καλή χρονιά!

Κ.Υ.Π WALKING said...

Πολύ ενδιαφέρον το μουσείο συναισθημάτων.
Ο Μακιαβέλλι έλεγε ότι οι κατακτημένες πόλεις παραμένουν για πάντα υπόδουλες, όταν απαλειφθεί η μνήμη των καθημερινών συναισθημάτων που υπήρχαν πρίν κατακτηθούν.
Χάρηκα πολύ Εύα που σε είδα στο τελευταίο πόστ του as eon στο Ανάγνωση, για ευνόητους λόγους.

Eva Stamou said...

@K.Υ.Π WALKING

Η ιστορία του Δρ. Τζέκυλ και του κ. Χάιντ δεν θα μπορούσε να με αφήσει αδιάφορη! Αλήθεια στις γιορτές ποιά persona υπερίσχυσε;

Καλή χρονιά με ωραίες αναγνώσεις κι αναρτήσεις!

Κ.Υ.Π WALKING said...

http://changedovernight.blogspot.com/2008/12/blog-post_21.html

Επικράτησε η διάθεση που φαίνεται στα βίντεο Εύα.

Heliotypon said...

Αποθήκευση της αφής! Και της οσμής και της γεύσης θα έλεγα εγώ. Με είχαν απασχολήσει αυτές οι δυνατότητες όταν ήμουν έφηβος και ήμουν εντυπωσιασμένος από τις συσκευές εγγραφής ήχου και εικόνας. Σκεφτόμουν ότι πρέπει να βρεθεί τρόπος να εγγράφουμε και τις άλλες αισθήσεις. 'Ισως η εικονική πραγματικότητα που παρέχουν κάποιες σημερινές συσκευές το έχουν επιτύχει. Για τα συναισθήματα δεν ξέρω, αλλά αν αυτά ακολουθούν τις 5 αισθήσεις, αν η εικονική πραγματιτκότητα μπορεί να προκαλέσει και συναισθήματα, τότε μάλλον είμαστε κοντά και σ' αυτήν τη δυνατότητα.

akamas said...

Πολύ καλό διήγημα.

Eva Stamou said...

@Heliotypon

Θα ήταν όντως ενδιαφέρον να μπορούσαμε να κρατήσουμε κάποια αισθητηριακά βιώματα, πέρα από την ύπαρξη των παροδικών αντικειμένων τους - η πραγματικότητα θα ήταν τελείως διαφορετική.

Ευχές για Καλή Χρονιά!

Eva Stamou said...

@akamas

Σε ευχαριστώ πολύ' καλωσόρισες στο ιστολόγιό μου.

Εύχομαι Καλή Χρονιά με σημαντικές αναγνώσεις.

ΕΛΛΗΝ VS CHAOS said...

Ο.Ε.Α. ΣΗΜΑ Η

http://ellhnkaichaos.blogspot.
com/2009/01/httprapidshare.html

ΦΑΙΔΩΝ ΘΕΟΦΙΛΟΥ said...

Καλώς όρισα στο Μπλογκ σας που μου άρεσε πολύ. Το αφήγημά σας πολύ ενδιαφέρον, πρωτότυπο και συγκινητικό, αφού τα ανθρώπινα συναισθήματα που είναι ό,τι πιο δυνατό, χάνονται μαζί με τον άνθρωπο όταν πεθαίνει. "Μουσείο συναισθημάτων" λοιπόν. Μπράβο σας.

Eva Stamou said...

@ ΦΑΙΔΩΝ ΘΕΟΦΙΛΟΥ

Ευχαριστώ πολύ για τα ευγενικά σου λόγια. Χαίρομαι που σου άρεσε το κείμενο.

Καλή Χρονιά με ωραίες αναγνώσεις κι αναρτήσεις!