Saturday, September 22, 2007

Νέα Σχήματα


«Οι γιατροί μου είχαν πει ότι δεν μπορώ να κάνω παιδιά κι έτσι δεν χρησιμοποιούσα αντισύλληψη. Όταν έμαθα ότι είμαι έγγυος τρελάθηκα από χαρά κι αποφάσισα να κρατήσω το παιδί χωρίς δεύτερη σκέψη. Ήξερα ότι δεν θα μου ξαναδινόταν τέτοια ευκαιρία. Ο πατέρας ζούσε στο Λονδίνο κι εγώ στο Μάντσεστερ, ήταν αρκετά μικροτερός μου κι είχαμε πολύ διαφορετικές ζωές. Έτσι κι αλλιώς ο γάμος ήταν το τελευταίο που με απασχολούσε.»

Εδώ και λίγες μέρες βρίσκομαι στη Μεγάλη Βρετανία, συμμετέχοντας σε μία πανεπιστημιακή ομάδα που κάνει έρευνα για το "πρόσωπο της μονογονεϊκής οικογένειας στην Βρετανία σήμερα", μια χώρα με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ανύπαντρων και ανήλικων μητέρων. Παίρνω την πρώτη μου συνέντευξη από τη 'Λώρα', μία ανύπαντρη μητέρα 52 ετών, που ζει στο Μάντσεστερ και είναι συγγραφέας. Στα 27 της η Λώρα έμεινε έγγυος στον μοναχογιό της από έναν άντρα με τον οποίο είχε μία σύντομη ερωτική περιπέτεια. Αποφάσισε να κρατήσει και να μεγαλώσει μόνη το παιδί της:

«Αν και είχα εγκαταλείψει το σχολείο στα 16 κατάφερα με την συμπαράσταση των δικών μου και με την οικονομική βοήθεια της πολιτείας να το τελειώσω στα 30, να σπουδάσω στην συνέχεια σε σχολή γραμματέων και να εργαστώ για αρκετά χρόνια ως γραμματέας πριν ασχοληθώ με το γράψιμο σεναρίων. Ξεκίνησα γράφοντας για μία γνωστή σαπουνόπερα και έφτασα να βλέπω σήμερα τα έργα μου να ανεβαίνουν στο θέατρο. Όσο για τον γιό μου, θέλω να πω ότι δεν έχει καμία σχέση με τις εικόνες που μας δημιουργεί η τηλεόραση και οι εφημερίδες για τα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς πατέρα. Μόλις τελείωσε το πανεπιστήμιο και είναι αρραβωνιασμένος. Έχει πολλούς φίλους, είναι ισορροπημένος και πολύ ώριμος. Ξέρεις γιατί; Εισέπραξε πολλή αγάπη και αποδοχή από πολλούς ανθρώπους.»

Η μαρτυρία της Λώρα αποδεικνύει ότι η κρατική υποστήριξη και η διαβίωση σε ένα περιβάλλον που σέβεται και αποδέχεται την μονογονεϊκή οικογένεια, συμβάλλουν στην ευημερία και στην ανάπτυξη των μελών της.

Αποφασίζω να ρίξω μια ματιά στην επιδοματική πολιτική της χώρας μας. Το επίδομα που δίνεται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης φτάνει στο ύψος των 44 ευρώ το μήνα και αυτό μόνο στην περίπτωση που το εισόδημα του γονιού που έχει αναλάβει την φροντίδα του παιδιού δεν υπερβαίνει τα 294 ευρώ το μήνα - το ποσό αυτό αυξάνεται για κάθε καινούριο μέλος της οικογένειας κατά 24 ευρώ. Το αντίστοιχο επίδομα στην Μεγάλη Βρετανία είναι 196 ευρώ, με αύξηση 109 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Επιπλέον, το Βρετανικό κράτος παρέχει οικονομική στήριξη στις μόνες μητέρες χωρίς να απαιτεί από αυτές να εργαστούν μέχρι το παιδί τους γίνει 16 ετών.

Μήπως αυτό συμβαίνει επειδή στη χώρα μας η ύπαρξη μονογονεϊκών οικογενειών είναι κάτι σχετικά καινούριο; Αυτό που είναι καινούριο είναι ο όρος ‘μονογονεϊκή οικογένεια’ και φυσικά οι αιτίες δημιουργίας της. Στο παρελθόν όταν μιλάγαμε για οικογένεια με έναν γονιό αναφερόμασταν στις μητέρες που μεγάλωναν μόνες τους παιδιά λόγω της απουσίας πατέρα εξ αιτίας θανάτου, μετανάστευσης ή εγκατάλειψης. Σήμερα το προφίλ της μονογονεϊκής οικογένειας ποικίλει. Ο όρος ΜΟ περιλαμβάνει πατέρες που μεγαλώνουν μόνοι παιδιά λόγω απουσίας της μητέρας, ανύπαντρους πατέρες ή ανύπαντρες μητέρες, καθώς και όσους αποφασίζουν να υιοθετήσουν και να αναθρέψουν μόνοι ένα παιδί, κάτι που συνηθίζεται περισσότερο σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Ακόμα και στη χώρα μας όμως πολλές γυναίκες αποφασίζουν να κρατήσουν και να μεγαλώσουν μόνες τους παιδιά και, φυσικά, πολλά ζευγάρια χωρίζουν και τα παιδιά μένουν με τον ένα γονέα.

Το 2001 καταγράφηκαν στην χώρα μας 351.177 μονογονεϊκές οικογένειες, που αντιστοιχούν στο 22% του συνόλου των οικογενειών, ποσοστό διπλάσιο από το αντίστοιχο του 1991. Παρ’ όλα αυτά η παραδοσιακή Ελληνική κοινωνία δεν προετοιμάζει και δεν ενθαρρύνει την δημιουργία μονογονεϊκών οικογένειων. Τα βιβλία, οι ταινίες, και οι διαφημίσεις προβάλουν ως πρότυπο την πυρηνική οικογένεια με αποτέλεσμα παιδιά που μεγαλώνουν με έναν γονιό –βιολογικό ή μη – να αισθάνονται συχνά μειονεκτικά. Στις περιπτώσεις που ο γονιός που απουσιάζει δεν έχει πεθάνει άλλα λείπει για άλλους λόγους (ανύπαντρη μητέρα, διαζύγιο, εγκατάλειψη) τα παιδιά βιώνουν πιο έντονα την διαφορετικότητά τους και την αποξένωση απ’ τον κοινωνικό περίγυρο. Το στίγμα που ακόμα αντιμετωπίζουν οι ΜΟ είναι από τις βασικές αιτίες του κοινωνικού τους αποκλεισμού, της έλλειψης δηλαδή πλεονεκτημάτων και της πρόσβασης σε ευκαιρίες και κοινωνικές διαδικασίες.

6 comments:

Mike said...

Καλημέρα. Τα παιδιά των μονογονεϊκών οικογενειών πράγματι αντιμετωπίζουν (αδίκως) πολλά προβλήματα. Πολλές είναι οι αδικίες που συναντάμε στη ζωή. Τα παιδιά ποτέ δεν φταίνε... δεν φταίνε σε τίποτα... όμως αυτά πληρώνουν "αμαρτίες γονέων" ή (ορθότερα) αμαρτίες κοινωνιών....

---Ψάχνω από καιρό για βιβλία σας, δεν τα βρίσκω όμως... Είναι μήπως εξαντλημένα?

Eva Stamou said...

Καλησπέρα mike. Εαν ψάχνεις για τα βιβλία σε βιβλιοπωλεία εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης θα μπορούσες να τα παραγγείλεις από κάποιο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο (όπως www.protoporia.gr ή www.ianos.gr).

Αν αυτό δεν εξυπηρετεί, γράψε μου κάποια διεύθυνση στο email έτσι ώστε ο εκδοτικός οίκος να σου στείλει τα βιβλία.

Εύα

Mike said...

Καλημέρα Εύα. Ευχαριστώ, θα προσπαθήσω μέσω του διαδυκτίου να τα παραγγείλω. Αν αντιμετωπίσω πρόβλημα θα στο πω (γράψω).

Mike said...

Επανήρθα. Αναζητώ από το πρωϊ τα βιβλία σας στις ιστοσελίδες της Πρωτοπορίας, του Ιανού αλλά και του iNFO-GRECE, αλλά προς έκπληξη και απογοήτευση μου, σε όλα μου απάντησαν πως "Δεν βρέθηκαν τα στοιχεία που αναζητώ"!!!

Eva Stamou said...

Καλησπέρα Mike, ευχαριστώ για το μήνυμα. Αν θες δοκίμασε τα links που πρόσθεσα μετά την παρουσίαση του κάθε βιβλίου. Ελπίζω να λειτουργούν! Εύα

Mike said...

Καλημέρα Εύα. Η Πρωτοπορία μου απάντησε επιτέλους, ότι διαθέτει το Ντεκαφεϊνέ και ήδη το έχω παραγγείλει. Ευχαριστώ για τη βοήθεια.